|
کودکان وکلسترول خون
کلسترول واژه ای است که هر شنوندهای را به فکر چربی خون در میان سالان و سالمندان می اندازد.وقتي صحبت از کودکان است بسياري از والدين هرگز به کلسترول فکر نمي کنند اما کلسترول بالا يکي از عوامل موثر در بيماري قلبي و سکته مغزي است و آخرين تحقيقات پزشکي نشان مي دهد بيماري قلبي عروقي ريشه در کودکي دارد.
سطوح کلسترول دردوران کودکي چندان مورد بررسي قرار نگرفته بود ، اما به تازگي برخي متخصصان بر اين باورند که کلسترول بالا در کودکان يک مشکل گزارش نشده مربوط به سلامت عموم است.
مطالعات انجام شده در چند سال گذشته حاکي از اين است که چاقي در کودکان و مشکلات متعاقب آن ، بطور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است. بدليل آنکه مشکلات مربوط به کلسترول بالا معمولا تا چند سال مشخص نمي شود ، برقراري ارتباط بين سلامت کودکان و کلسترول براي بسياري ازافراد دشوار است. بنابراين آگاهي والدين از ميزان کلسترول فرزندشان حائز اهميت است بويژه اگر يکي از والدين هم دچار افزايش کلسترول خون باشد.
کلسترول چيست؟
کلسترول يک ماده مومي شکل است که توسط کبد توليد مي شود و يکي از ليپيد ها يا چربي هايي است که بدن مي سازد و براي ساختن ديواره هاي سلولي و تشکيل برخي هورمون ها و بافت ها بکار مي رود. بدن به اندازه کافي براي عملکرد سالم حدود 1000 ميلي گرم در روز کلسترول مي سازد. مي سازد. مابقي آن از طريق غذاهايي که مي خوريم جذب مي شود.
سبزيجات ، ميوه ها و حبوبات کلسترول ندارند اما برخي غذاها ي با منشا حيواني حاوي اين ماده هستند: اين غذاها شامل زرده تخم مرغ ، گوشت ، مرغ ، غذاهاي دريايي ، محصولات لبني تهيه شده با شير خالص (با چربي) مانند پنير ، شير و بستني هستند.
سه فاکتور مهم در افزايش کلسترول عبارتند از:
رژيم غذايي: يک رژيم غذايي سرشار از چربي بويژه انواع اشباع شده و چربي هاي ترنس (trance)که در محصولاتي مانند اسنک ها به ميزان زياد بکار مي روند.
وراثت: در صورتي که والدين يا يکي از آنها کلسترول بالا داشته باشند.
چاقي: اين وضعيت نه تنها با بيماري قلبي عروقي بلکه با ديابت نيز ارتباط دارد.
ديگر ريسک فاکتورهاي بيماري قلب و عروق شامل فشار خون بالا ، سيگار کشيدن و ديابت هستند. اگر فرزندتان فعال است، غذاهاي سالم ميخورد، دچار اضافه وزن نيستند، و سابقهي خانوادگي کلسترول بالا وجود ندارد دليلي براي نگراني نيست.
معمولا کسي فکر نمي کند که کلسترول خون دراين گروه افزايش يابد و لذا سنجش آن جزء تستهاي آزمايشگاهي روتين براي کودکان محسوب نميشود. البته همه کودکان لازم نيست بطور مرتب تحت اين آزمايش قرار گيرند چراکه تقريبا نيمي از کودکاني که در اين سنين کلسترول بالايي دارند در بزرگسالي از حد نرمال آن برخوردار خواهند بود.
اما کودکاني که ويژگي هاي زير در مورد آنان صدق مي کند در معرض خطر هستند و بايد مورد آزمايش قرار گيرند:
1- اگر يکي از والدين يا پدر بزرگ و مادر بزرگ ها در سن 55 سالگي يا کمتر از آن دچار بيماري قلبي شده باشند.
2- در صورتي که سطح کلسترول خون يکي از والدين 240 ميلي گرم در دسي ليتر يا بيشتر ازآن باشد.
3- اگر ناهنجاري هاي ليپيدي در تاريخچه خانوادگي کودک وجود داشته باشد.
4- اگر کودک با شرائطي مانند چاقي زياد، عدم فعاليت بدني ، سيگار ، ديابت ، فشار خون بالا ، بيماري کليوي و کم کاري تيروئيد مواجه باشد که او را مستعد ابتلا به بيماري قلبي کند.
برای کاهش تجمع چربي در ديواره عروق کودکان چه باید کرد ؟
تشويق به انجام ورزش هاي آئروبيک بطور مرتب به مدت 30 تا 60 دقيقه در اکثر روزهاي هفته ،تشخيص و درمان فشار خون بالا ودیابت ،اجتناب از چاق شدن و يا کاهش وزن از اقدامات موثر در این زمینه است.
کودکان دو ساله و بزرگتر از آن را علاوه بر مصرف غذاهاي متنوع و کم چرب، بايد به خوردن حداقل پنج وعده ميوه و سبزي در روز ترغيب نمود. اين کار به حفظ سطح کلسترول خون در حد نرمال و بهبود سلامت قلبي عروقي آنها کمک ميکند.
توصيه هاي غذايي
سطوح کلسترول خون تا حد زيادي به مصرف چربي بستگي دارد بنابراين دستورالعمل ها محدود کردن چربي بطور کلي و چربي هاي اشباع را توصيه مي کنند. نوزادان براي رشد به کلسترول و چربي نياز دارند.
کودکان دو و سه ساله نيز در حال رشدند و بتدريج مي توانند عادات غذايي ساير افراد خانواده را مي پذيرند. لذا آنها نيز بايد غذاي سالم مانند شير بدون چربي يا کم چرب داشته باشند.
ارائه طريق ها ميتوانند شامل مصرف ميوه و سبزي بيشتر، نان، غلات، حبوبات و لگومها باشند. محصولات لبني کم چرب بايد مورد مصرف قرار گيرد.
مقادير متوسط گوشت کم چرب، ماکيان بدون پوست و ماهي نيز بايد در برنامه غذايي کودکان گنجانده شود. از مصرف زياد غذاهاي پر چرب مانند هات داگ، بستني و پيتزا بايد پرهيز نمود.
همانطور که اشاره شد نوزادان و کودکان نوپا که به لحاظ بدني از سلامت کافي برخوردارند به چربي و کلسترول نياز دارند چرا که اين ترکيبات براي رشد و تکامل طبيعي در اين گروه سني بسيار حائز اهميت اند. محروم کردن کودکان از مقادير کافي از اين مواد مي تواند به آنان آ سيب برساند.
يک رژيم غذايي سالم همراه با فعاليت بدني مناسب آغاز خوبي خواهد بود و خطر بيماري هاي قلبي عروقي را به حداقل مي رساند.
دکتر مهرابی – پزشک مقیم مجتمع
منبع : اینترنت
سايت سلامت | 
